Wat heb je nodig?

22 juni 2018

Muziekmaken is zo natuurlijk als mens zijn zelf. Al vanaf de allereerste overleveringen van mensen blijkt dat ze muziek maakten. 

En ook nu nog zijn alle instrumenten, behalve dan de computer, een versie x.y van de eerste schelp, snaar, holle bamboestengel die de prehistorische mens ooit bespeelde.

Wat maar wil zeggen dat mens en muziek onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn.
In de tijd van nu, spelen een paar factoren een te grote rol die soms belemmerend kunnen werken op je plezier in de muziek. Vandaag er eentje:

1. De manier waarop kennis gebruikt wordt

Kennis heeft status. Ik merk dat ook in mijn lespraktijk. Als iemand muziek leert zonder noten te kennen, wordt dat toch door de persoon zelf en diens omgeving als minderwaardig beschouwd, ook al klinkt de muziek als een klok.
 De  status van kennis is het omgekeerde van wat het gezegde ‘kennis is macht’ betekent. 
Kennis is macht betekent dat je niet over je heen hoeft laten lopen en dat je, doordat je kennis hebt, niet uitgebuit kan worden. Een groot goed, het is nog steeds belangrijk voor mensen die aan de onderkant van samenlevingen bungelen, of om machtigen te beteugelen in hun hebzucht.
Maar als het doorslaat in: kennis is alles, op alle gebied, dan is dat dwaasheid. Het geldt zeker niet voor muziek.
In mijn praktijk begin ik altijd met muziek: het maken van geluid, toon, luisteren. Dan komt later de kennis, het weten, de noten, de akkoorden, de akkoordenschema’s, het tellen van maat en ritme, als dat bij de leerling past.
Dit was ook voor mij een leerproces. Ik ben dol op kennis, op dingen weten. Ik heb moeten leren om kennis van een te groot voetstuk af te halen en niet over de behoeften van leerlingen heen te walsen, maar goed te kijken en waar te nemen.
  • Een meisje, 9 jaar, heeft sinds kort les bij mij. Ze kan al goed noten lezen (geleerd bij een andere leraar) maar heeft geen plezier in het spelen en oefent thuis niet. Als ze speelt produceert ze ook geen muziek, maar de noten. En, als ik haar ernstige gezichtje zie, terwijl ze een beetje timide op haar stoel zit, weet ik dat dit nu niet aansluit. Als we een improvisatiespelletje doen, gaan haar ogen glinsteren en speelt ze ..muziek. Het noten lezen laten we maar even los, die blokkeren haar gevoel voor, en plezier in muziek.

Wat heb je nodig?

Wat je doet met muziek moet ergens resoneren in jezelf, je wil het doen op een manier die goed voor je is, waar je blij van wordt.
Soms ligt dat op het gebied van kennis (o, nu snap ik het).
Soms in je motoriek (door te oefenen doen je vingers opeens wat ze eerst niet konden).
Soms in het gevoel (je ‘snapt’ de muziek, muzikaal gezien, en kan je het met gevoel en passie spelen). 

Hoofd, hart en handen in balans, zodat ze elkaar versterken.

De kunst is te weten wanneer je wat nodig hebt.
Voorbeeld: 
  • Een jongen, 16 jaar, begaafd, heeft een project op school waarbij hij de begeleiding speelt op een song van Amy Winehouse. Als kritiek kreeg hij dat hij niet genoeg ondersteunde. Hij speelde het voor mij en, het klonk best swingend. Maar toen ik mee ging spelen met een paar noten, raakte ik helemaal de draad kwijt. Hij wisselde ongemerkt in tempo. Ik heb hem geleerd dat de beweging, de beat, het steady gevoel, in je lichaam zit.


Met processen als hartslag, ademhaling, je ervaring met wandelen, fietsen, is je lichaam uitstekend in staat om een tempo aan te houden. Dat moet je niet met je hoofd of je emotie doen, zeker niet in een rol als begeleider. Even de metronoom erbij, en ja, mee stampen met de voet, het ging perfect, ook als de metronoom uit ging.
  • Sinds kort geef ik een collega les die, naast elektrisch gitaar ook klassiek wil spelen. Gisteren zei hij, nadat we een technisch probleem hadden opgelost: ‘o, nu is het opeens veel makkelijker.’
Ja, hoe dan ook: ik geloof niet zozeer in worstelen, maar in manieren vinden om zonder weerstand en problemen muziek te maken, op een zachte manier je grenzen te verleggen en je (muzikale) wereld te vergroten.
  • Een klein jongetje van 6 jaar speelt een paar weken gitaar.  Gisteren heb ik hem een liedje aangeleerd over een bij. Hij is bang van bijen. Door te spelen en erover te praten kan hij nu het liedje zonder angst, met plezier spelen.
Gisteren verwoordde een jongen van 10 het zo, na een les: 
nou, muziek maken is best wel intens: ik moet denken, luisteren, voelen en doen.

Muziek maken is intens

En dat is het, Je ziet het aan al die getalenteerde mensen die optreden, je kunt het ook zelf ervaren als je muziek maakt.
Ervaar je dat niet, ga dan eens na welk gebied (hoofd, hart of handen) niet genoeg meedoet, of juist teveel aandacht krijgt.
Veel plezier met de muziek!

16aa6f0fd136ba74cc86fc0e6200f844.png

P.S. 1

Vind je dit artikel interessant? Voel je vrij het te delen, zet er wel dit onder:

© Dieke de Jong 2018

www.muzinmuziek.nl

P.S.2

O ja, abonnees van dit gratis ezine krijgen af en toe mooie aanbiedingen. Meld je hier aan (afmelden kan altijd en altijd)

Terug naar overzicht