Plezier met toonladders

30 maart 2017

Wanneer ik aan een leerling vertel: we gaan nu een toonladder spelen, trekt die nooit een blij gezicht. Er komt dan vaak iets moeizaams en moeilijks in de gezichtsuitdrukking, de motoriek en de houding. Toonladders hebben een sfeer van zwaarte over zich heen.

Dat ligt niet aan de onschuldige ladder van een aantal noten.
Gisteren nog heb ik in verschillende lessen gespeeld met een ladder van vijf of zeven tonen. En het was leuk. De leerlingen snapten beter hun gitaar en waren er trots op dat ze het konden. Bovendien: ze gingen er vrij mee spelen.

Je hebt toonladders in allerlei soorten en maten: mineur, majeur, pentatonisch, Frygisch, Dorisch, enzovoorts. Welke je speelt geeft meteen een bepaalde sfeer. Majeur: vrolijk, mineur: kan verschillende emoties uitdrukken, frygisch: heeft een Spaans karakter, ga zo maar door. Het is leuk om te ontdekken en te begrijpen waarom muziek b.v. Spaans klinkt, of bluesy.
Omdat bij musiceren het muzikale voorop staat, speel ik toonladders altijd uit het hoofd. Je luisteroren gaan open en je gaat echt muziek maken, ook al is het alleen een toonladder.
Zoals gisteren: beginnende leerlingen (7 maanden les) speelde ik zeven noten voor. ‘Welke heb je onthouden?’ Dat waren er de eerste keer maar 1 of 2. De tweede keer meer, het werd een spel met een beetje competitie. Na vijf minuten konden ze het. Toen kwam het spel: jij speelt van laag naar hoog, jij andersom. Paar akkoorden eronder door mij, voilà, muziek. Als vanzelf kwam er ritme in, werden sprongetjes gemaakt en zonder termen als toonladder of improviseren te gebruiken was dat wat gebeurde.
Of tijdens een improvisatieles met volwassenen: een toonladder is het materiaal waarmee je gaat spelen, geeft houvast vergelijkbaar met een weg waarop je kunt rijden versus een gebied zonder weg: zoek het maar uit. Kan leuk zijn, maar verdwalen kan ook. Eerst maar met weg zelfvertrouwen opbouwen, kun je later wel eens creatief verdwalen.
Of als houvast als je een nieuw stuk gaat instuderen: heb je de noten die gebruikt worden alvast in de vingers en wordt het leren makkelijker.
Aan de toonladder ligt het niet. Wel aan het gebruik: bijvoorbeeld als middel om je techniek te verbeteren. Een legitiem doel. Als het daarbij blijft: een gemiste muzikale kans.
‘Er zijn maar twaalf muzieknoten. Je moet ze heel voorzichtig behandelen.’
Paul Hindemith (1895-1963)


P.S. Heb je naar aanleiding van dit artikel een specifieke vraag?
Stuur me een mail: info@muzinmuziek.nl, ik geef altijd antwoord.

Wil je automatisch meer van deze artikelen in je inbox?

button_meld-je-dan-hier-aan.png

*gratis 

*je zit nergens aan vast 

*uitschrijven kan op elk moment

*geen spam 

*je mailadres wordt alleen gebruikt om je artikelen te sturen

Terug naar overzicht