Optreden en kwetsbaarheid

16 maart 2016

Laatst gaf ik een les aan een volwassen leerling die graag zichzelf wil leren begeleiden met de gitaar.


Ze had ongeveer een les of 6 gehad, kon een paar akkoorden spelen en we waren bezig met hoe je dat nu doet: spelen en zingen tegelijk.

Dat is in het begin heel lastig, omdat je met de akkoorden de maat en de harmonie aangeeft, en met je stem de melodie zingt.Twee totaal andere aspecten van muziek.

Maar goed, ze snapte na mijn uitleg heel goed wat de bedoeling was en had dit geoefend.

Ze speelde en zong de muziek tijdens de les en ik was een aandachtige luisteraar.
Toen ze klaar was zei ze: ‘Dat is best eng. Het is alsof je zo in mijn ziel kunt kijken.’
Zo, dus. Precies. Ik vond het mooi dat ze het zo verwoordde. Dit is exact waarom optreden eng is. En spelen in een les is soms als een klein optreden. Je wordt gehoord terwijl je iets van jezelf prijsgeeft. Dat is voor de meesten onder ons even wennen.

En toch is juist dat wat optreden ook voor publiek zo bijzonder maakt. Op het moment zelf speelt, zingt, spreekt een ander je toe en laat zich zien in kwetsbaarheid.
Kwetsbaarheid?, ja, kwetsbaarheid. Want daar staat iemand voor je met hart en ziel te spelen. De luisteraar kan ontroerd raken, maar ook geërgerd, verveeld of kwaad. Wat zal het worden? Lovende kritiek of rotte tomaten?

Dat weet je nooit. Want je weet niet goed hoe het zal zijn, hoe je gaat presteren en wie er zitten in die zaal. Daarom heb ik grote bewondering voor mensen die optreden en zich durven laten zien.
Is er een mogelijkheid op te treden en onkwetsbaar zijn? Ja, dat kan. Je speelt, zingt of spreekt iemand anders, een typetje, of je sluit je af van het publiek en doet alsof al die mensen er niet zijn en jij alleen op een eiland zit. Of als reactie beschouw je je publiek als een stelletje sukkels.

Ik ben eens geweest naar een optreden waarbij de performer minachting had voor ons als publiek. Wat was dat vervelend en naar. Ik heb nooit meer naar zijn muziek geluisterd en negeer hem volledig.

Publiek is je gast, jij heet je publiek welkom en trakteert de mensen op wat je wil laten horen. Dat is hoe ik vind dat het zou moeten. Om optreden levendig te houden en waardevoller dan het afspelen van je iPhone, cd of radio, laat de podium kunstenaar zich kennen, in z'n ziel kijken.

Dit is kwetsbaar, maar ook mooi en gelukkig hoeft het niet zo te zijn dat je overgeleverd bent aan de grillen van het publiek. Terwijl je toch open bent.

Ik geef je 1 tip:

Geloof in wat je doet

Klinkt dit als een dooddoener? Ik laat je zien hoe je dit in de praktijk doet. Hierbij ga ik er vanuit dat je de technische en muzikale aspecten van je muziek beheerst. Dit is de voorwaarde. Kennis, kunde en vaardigheden.

Natuurlijk neem je jezelf op om te controleren of het werkelijk zo klinkt als jij het bedoelt.


Dan:

Geloof in wat je doet en geniet ervan

Dit kun je oefenen door op je adem te letten. Als je zenuwachtig wordt: keer terug naar je adem. Dit is jouw levenskracht en het kan je rust geven. Ben je afgeleid door gedachten, keer terug naar je adem. Laat jezelf niet in de steek en lever je niet uit!

Oefen in het je openen
Speel/spreek/zing voor vrienden, familie als oefening. Tijdens deze mini-optredens kom je jezelf tegen: deze overgang is niet helemaal duidelijk, daar raak je de kluts kwijt.
Raak eraan gewend dat anderen luisteren terwijl je open blijft, uitnodigend naar de luisteraars en verbonden met je muziek. Dit is je optreed-tolerantie.

Realiseer je dat je niet iedereen tevreden kunt stellen
Er zijn altijd mensen die het niet mooi vinden wat je doet, of die je vastpinnen op een foutje. Dat hoeft niets met jou te maken te hebben, het kan ook zijn dat de ander iets wil horen waar jij niet aan kan voldoen. Blijf realistisch i.p.v. overgevoelig naar je criticasters kijken.

Als je trouw blijft aan jezelf, wordt iedereen tevreden stellen minder belangrijk en raak je mensen die wel iets met jouw manier van optreden hebben.
Muziek is een te mooi en krachtig medium om niet te gebruiken.
Veel plezier met de muziek! 
Terug naar overzicht