Muziek is geen wedstrijd

18 februari 2016

Muziek maken is weer hip.


Na jarenlang politiek en maatschappelijk te zijn uitgekleed en bestempeld als: ‘nutteloze bezigheid’, of: ‘iets wat iedere leraar kan doceren’, of: ‘we hebben er geen geld meer voor’, hoor je nu weer in de politiek: ‘er moet weer door muziekdocenten les worden gegeven, er moet meer gezongen worden’. Hoe fijn.

Maar ook: hoe wispelturig.

Muziek maken is weer hip.


Na jarenlang politiek en maatschappelijk te zijn uitgekleed en bestempeld als: ‘nutteloze bezigheid’, of: ‘iets wat iedere leraar kan doceren’, of: ‘we hebben er geen geld meer voor’, hoor je nu weer in de politiek: ‘er moet weer door muziekdocenten les worden gegeven, er moet meer gezongen worden’. Hoe fijn.

Maar ook: hoe wispelturig. Gelukkig geef ik al meer dan 30 jaar les, en heb al die fluctuaties gezien en lig er niet meer wakker van. Ik heb nooit zonder werk gezeten ondanks alle bergen en dalen. Nog steeds investeren ouders en leerkrachten - binnen hun mogelijkheden - in muziek.
Wat is muziek eigenlijk en waarom overleeft het zolang mensen ademhalen?

Ik haal er één aspect uit in dit artikel wat het dichtst ligt bij mijn werk: het muziek maken door amateurs. Het woord ‘amateur’ heeft een heel negatieve bijklank. Ik vroeg het aan een paar leerlingen en die gaven antwoorden als: ‘je kan het dan niet, je bent een loser.’

Tja… De oorspronkelijke betekenis van amateur komt van het Latijnse werkwoord: amare, houden van. Dat klinkt heel anders: amateur-musici zijn dus mensen die muziek maken, en daar houden ze van.
In dat licht bezien worden de antwoorden op de volgende vragen heel simpel:

  • Moet muziek perfect klinken?
  • Wil iedereen die muziek maakt beroemd worden?
  • Is muziek een wedstrijd?
 Nee dus: muziek is geen kunstje dat je opvoert. Het is de expressie van de aard van de muziek. Ieder mens kleurt die in naar eigen smaak, talent en mogelijkheden.

Dit is niet alleen voorbehouden aan de happy few die de tijd, het talent en de mogelijkheden heeft om 6 uur per dag te studeren. We zijn door alle perfecte studio-muziek die we dagelijks consumeren met Spotify, iTunes, YouTube, cd’s verwend en het is makkelijk je als amateur geïntimideerd te voelen daardoor.
Muziek maken is menselijk en is voor iedereen die er behoefte aan heeft.
Muziek maken is een doel in zichzelf. Als je met een groep muziek maakt, merk je dat het geheel groter is dan jij in je eentje kan. Je hoeft geen wedstrijd te winnen om dat te kunnen ervaren.

Toen ik op het conservatorium zat in Den Haag, begonnen we op maandagochtend met: koor. Samen zingen, oefenen en muziek instuderen. Ik kan me geen beter begin van de week voorstellen. We traden ook op, ja, dat was ook gaaf. Maar als ik eerlijk ben vond ik die koorrepetities op maandagochtend het meest bijzonder en een weldadig begin van de werkweek.

Een paar tips voor amateur-musici en/of ouders:


  1. Laat je niet intimideren door mensen die perfect spelen.
  2. De weg naar het beheersen van een instrument is vaak lang en vraag regelmatige studie, overkomen van frustraties en acceptatie van on-muzikale klanken. Het hoort erbij.
  3. Speel muziek die bij je past: het instrument, de stijl muziek. Je eigen wil en passie is je leidraad.
  4. Speel eens met anderen. Je hebt geen idee hoeveel je dat kan geven qua inzicht, ontwikkeling, plezier, sociale pret, inspiratie. Je kunt muziek samen instuderen, improviseren (is niet eng, kun je gewoon leren), zelf muziek maken
  5. Geniet waar je mee bezig bent en houd het dicht bij jezelf. Blijf ademhalen! Hoog ademhalen of het domweg vergeten is een indicatie van contact met jezelf verliezen. Maak gewoon muziek zoals je bent en schaam je niet voor foutjes, vergissingen e.d.
Terug naar overzicht