Hoe speel je goed en wat is goed?

2 november 2017

Wat ik het meest tegenkom in mijn lespraktijk is onzekerheid van leerlingen: over hoe het klinkt, hoe het gaat en of het ‘goed’ is.

Over dat laatste wil ik het hebben: of het ‘goed’ is.

Natuurlijk zorg je ervoor dat je de noten kunt spelen, technische problemen oplost. Dat alleen is vaak al een hele klus die langer duurt dan je lief is.
Terwijl je daarmee bezig bent, hoor je al een beetje hoe het uiteindelijk moet gaan klinken. Dan zie je bijvoorbeeld in de bladmuziek de tempoaanduiding staan. Moet je dat volgen, ook als je het te snel/ te langzaam vindt?
Hoe wil je dat het klinkt?


Wat was het idee van de schrijver van de muziek? Wat kun je zelf technisch/fysiek en muzikaal aan? Is jouw smaak wel goed genoeg of moet je toch die van anderen volgen, die beter spelen, langer, meer weten?
Hoe vind je antwoorden op al deze vragen, zodat je gewoon fijn muziek kunt maken?
Hieronder een paar ervaringen van mijzelf die je kunnen helpen als je bovenstaand probleem herkent:
Zoals je kon lezen in mijn vorige blog, ben ik ‘Astorias’ van Izaak Albeniz aan het instuderen.
Ik kom daarbij allerlei problemen tegen die zich wonderbaarlijk oplossen wanneer ik genoeg en op een goede manier studeer. Telkens een stukje.
Ik ging luisteren naar verschillende gitaristen, pianisten die het uitvoerden. YouTube is een prachtige database voor zoveel versies. Bij de eerste zonk de moed mij in de schoenen: dit tempo zou ik nooit kunnen halen. Een andere versie gaf me meer hoop, een derde vond ik niet mooi.
Er zijn zoveel verschillen tussen de ene en de andere uitvoering, je houd het niet voor mogelijk.

Wat is dan ‘goed’?

Ik ging tijdens het spelen maar meezingen met de melodielijn van de muziek om te horen en te voelen hoe natuurlijkerwijs voor mij de muziek zou moeten klinken. Dat vond ik niet altijd makkelijk, ik was toch een beetje geïntimideerd door gerenommeerde gitaristen en pianisten.
Nog een voorbeeld:

Zondag keek ik naar een documentaire over Reinbert de Leeuw die afgelopen voorjaar de Mattheuspassie van J.S. Bach dirigeerde. Als je een inspirerende tijd wil hebben, is dit bekijken een aanrader.
Hij, specialist in moderne muziek ging dat eeuwenoude stuk dirigeren. Het was prachtig te zien hoe vastgeroeste ideeën losgeweekt werden van de leden van het toch jonge orkest.
Er kwam een frisheid en authenticiteit, diepgang naar boven die ontroerend en verfrissend was. En dat voor een man van 78. Zo zie je maar: niet leeftijd telt, maar wel flexibiliteit en passie.
Tijdens het dirigeren zong hij melodielijnen mee. Nou ja, hij kan helemaal geen toon houden, maar innerlijk zong het in hem terwijl hij dirigeerde en moedigde ook de instrumentalisten de noten niet als: Ta, ta, ta te beschouwen, maar als lange zin en die innerlijk mee te zingen.

Zingen dus, ook als je dat niet kunt. 

Zingen zit dichter bij jezelf (is je fysieke stem) dan spelen en kan je helpen de overgang te maken van technisch spelen naar muzikaal spelen.
Het helpt je enorm als je dat doet. Je hoort dan aan je eigen zingen, ook als je geen toon kan houden, hoe de muzikale zin loopt. Heb je daar moeite mee, kom er mee op je les, of maak een afspraak.
De muziek wordt veel meer van jezelf waardoor je muzikaler gaat spelen en je je nooit meer verveelt tijdens je spel. Bezielde muziek.
Wat daarvoor nodig is: de muziek kennen, ervan houden en de overgang maken van technisch studeren naar muzikaal denken en spelen. De muziek bestuderen, erover nadenken, uitpluizen, ervan genieten, een goede tijd hebben met je muziek. Accepteren dat er anderen zijn die heel anders erover denken, het misschien beter, sneller, muzikaler spelen. Dat kan dan waar zijn, het hoeft je niet te belemmeren dit zelf te spelen op een manier die bij jou past, op een manier die jij mooi vindt.

Enkele tips op een rijtje:

  • Doe inspiratie op door veel te spelen en te luisteren naar anderen
  • Duik in de muziek en zorg dat je het zonder problemen of spanning kunt spelen
  • Zing mee, wees eigenwijs en durf het anders te doen dan mensen waar je veel respect voor hebt, als je dat zo voelt. Laat je niet intimideren door geweldige uitvoeringen, perfecte musici.
  • Heb respect voor je eigen beperkingen (technisch, motorisch, muzikaal) en de mogelijkheden van je instrument.
  • Wees zacht voor jezelf, zodat er ruimte is voor muzikaal denken, voelen en spelen.
Mijn vroegere leraar, Pavel Steidl, kreeg veel kritiek over een bepaalde uitvoering van een stuk. Hij vond dat heel moeilijk en verdrietig. Uiteindelijk zei hij tegen mij: ‘hoe dan ook: ik kan niet anders.’
En hiermee raak je eigenlijk de angst van ieder mens: word je geaccepteerd zoals je bent, zoals je speelt, zoals jouw muziek klinkt.
Durf je dit, dan is dat geweldig.

Heb je een specifieke vraag over dit artikel?

Stuur me een mail (info@muzinmuziek.nl) of vul het formulier op de site in.

Wil je automatisch meer van deze artikelen in je inbox?

button_meld-je-dan-hier-aan.png

*gratis *je zit nergens aan vast *uitschrijven kan op elk moment *geen spam *je mailadres wordt alleen gebruikt om je artikelen te sturen

Terug naar overzicht