Goed of fout

30 maart 2016

Omdat ik me vaak weerhoud van kritiek op het spel van leerlingen krijg ik regelmatig de vraag van collega’s: ‘Maar ‘ze’ leren toch niets wanneer je niet benoemt of iets goed of fout is?’


Ogenschijnlijk klinkt dit heel logisch: iemand speelt muziek, er zitten foute noten in en je zegt: ‘Dit doe je fout’ en vervolgens ga je vertellen wat er fout is, hoe het beter moet en je geeft opdracht dit te oefenen totdat het goed gaat.

Geen speld tussen te krijgen.


Het klopt ook, tot op zekere hoogte. Als je de situatie vanuit een bredere realiteit bekijkt, dan klopt er helemaal niets meer van.

Met een bredere realiteit bedoel ik dat je deze feiten meeneemt:


  1. Een mens is een voelend wezen en geen machine
  2. Ieder mens heeft een geheel eigen programma, belevingswereld en motivatie die voor een ander verborgen is.
  3. Mensen leren sneller wanneer ze genoeg zelfvertrouwen hebben. Kritiek werkt ondermijnend wanneer er getwijfeld wordt aan eigen vermogens.
Kritiek komt ‘aan’ bij mensen. Ik ken niemand die volkomen onberoerd blijft onder kritiek. Het doet wat, het geeft spanning, je wordt onzeker, want je hoort dat het anders moet, je gaat heel hard je best doen, of je sluit je af en zegt dat je er geen zin in hebt.

Door als docent over het eigen programma van je pupil heen te walsen met je eigen wensen, ideeën en visie, heeft de eigenheid dan die pupil weinig ruimte. Onzekerheid, aanpassingsgedrag en onderpresteren zijn het gevolg.

Kijk maar eens hoe peuters leren lopen: ze leren lopen wanneer ze klaar zijn om te leren lopen. Ze leren het niet omdat de ouders zeggen: ‘Nee, dit doe je niet goed’ ‘Dit moet je echt meer oefenen’ ‘Kan je het nu nog niet, wat is er met je aan de hand?’

Ze leren lopen omdat ze het willen, omdat er ruimte is om te oefenen en omdat ouders en anderen helpen: aan het handje nemen, stimuleren, spelen, angst wegnemen, en...heel veel complimenten geven.
De basis is: ze willen leren lopen.

De basis van een muziekles is: leerlingen willen leren muziek maken.

Wat dan? Dat wat past bij de ontwikkeling, de beleving en het eigen innerlijke programma van de leerling.

Dit lijkt ingewikkeld, en soms is dat ook zo, maar meestal is het heel eenvoudig, als je op de juiste manier kijkt. Ik heb daar ideeën over en wil daar graag van gedachten over wisselen. Stuur me maar een mail als je dat wil.
Nu even terug naar de titel van dit artikel:

Ja, er is goed of fout. Het is de kunst dit zo te benoemen dat de leerling zich gesteund en gezien voelt, zodat hij of zij weer verder kan en zin krijgt omdat er mogelijkheden zijn te groeien en te verbeteren.

Hoe krijg je dat voor elkaar?
Vraag het de leerling. Hoe voelt die zich? Wat wil die leren? Wat ervaart die als probleem en waarin wil hij of zij verder ontwikkelen?

  1. Communiceer. De werkelijkheid is vaak anders dan je denkt
  2. Praat erover, denk erover na en zie waar enthousiasme ontstaat
  3. Wees divers in je aanbod
 In de les is een open, vertrouwde verstandhouding zonder taboes het beste ingrediënt voor creatief leren en veel muziek.

Muziek is een te mooi en krachtig medium om niet te gebruiken.

Veel plezier met de muziek!
Terug naar overzicht