Foute en goede noten bestaan niet

14 april 2016

In mijn vorige blog schreef ik al over goed en fout. Ik krijg een heel leuke reactie van Erwin Beyersbergen op het artikel.


Erwin is jazzgitarist en heeft anderhalf jaar naast mij gewoond. Hij schreef: ‘in mijn opinie bestaan foute noten slechts dan als er een noot gespeeld wordt, anders dan de partituur voorschrijft. In globale zin zou je kunnen stellen dat de componist dat niet bedoeld heeft en de foute noot is dus slechts een verkeerde actie t.o.v. het beoogde.'
Een foute noot is eigenlijk een onbedoelde noot. Want: hoe kun je een noot nu fout noemen. Een noot spelen die een componist niet heeft opgeschreven, is een onbedoelde noot.
In geïmproviseerde muziek, speelt hetzelfde principe. Je hebt noten die heel goed passen bij wat er op dat moment is, en noten die uit de toon vallen. Dat is een mooie uitdrukking.

Soms bedoelt de speler ook een toon die uit de toon valt, voor een bepaalde expressie. Of dat als ‘mooi’of ‘passend’ wordt ervaren, hangt af van je smaak. De één kan erg waarderen wat een ander afschuwelijk vindt. Over smaak valt niet te twisten. Het is dus zaak je niet al te veel aan te trekken van de mening van anderen.
Of je nu veel improviseert of van bladmuziek speelt, het is zaak om steeds beter je instrument te beheersen, te kennen, telkens stapjes te nemen in het je eigen maken van je instrument zodat je steeds vaker bedoelde noten speelt in plaats van onbedoelde noten.
In dit proces is het belangrijk onbedoelde noten niet als ‘fout’ te bestempelen. Fout heeft een waardeoordeel. Niemand wil fouten maken. Je blokkeert jezelf wanneer je nooit een onbedoelde noot wilt spelen. Als je dat fout noemt, foute noten, dan maak je je bewegingsvrijheid heel klein.

Je blijft bij wat je kan en wat je beheerst. Je durft niet buiten die lijntjes te gaan. Terwijl ontwikkelen, vaardigheden opdoen durven is, en experimenteren. Is door te spelen telkens dichter bij jouw muzikale idee te komen en tegelijkertijd je muzikale idee te ontwikkelen.

Door bepaalde noten fout te noemen zet je je creativiteit op slot en blokkeer je de ontwikkeling in de muziek en op je instrument.
De grap bij muziek is dat vlak naast de noot die uit de toon valt een noot zit die heel goed past.. Elke noot die je speelt die niet bedoeld is, leidt je naar een noot die wel de bedoeling was.

Er wordt in muziek heel veel gebruik van gemaakt en heet ook: leidtoon. Zo ver zit je er dus nooit naast, ook al schrik je van de uit de toon vallende toon.

Mijn tips:

  1. Vermijd in woord en gedachten de uitdrukking goede of foute noten. Stop daar mee, om te kunnen experimenteren, te ontwikkelen en te leren.
  2. Speel veel op je instrument. Oefen toonladders Het kost veel tijd en inzet om een muziekinstrument te beheersen. Geniet van dat proces en sta stil bij elke kleine overwinning die je behaalt.
  3. Improviseer. Voel je vrij om buiten de grenzen te gaan van wat je kan, en luister naar je instrument en het effect.
Erwin sloot zijn reactie af met een prachtige quote die ik je niet wil onthouden:

‘Joe Pass (mijn belangrijkste meester) zei tijdens een seminar:


"when one of you find a wrong note, write me"


Veel plezier met de muziek, en, reacties zijn altijd welkom!
Terug naar overzicht